gelezenDe tirannie van de meerderheid

Ver van de boom - Andrew SolomonAndrew Solomon, ‘activist en filantroop op het gebied van rechten van seksuele minderheden, geestelijke gezondheid, onderwijs en de kunsten’, zoals de biografie achterin zijn lijvige boek vermeldt, werkte tien jaar aan ‘Ver van de boom’. Een opmerkelijk en ontroerend boek waarin ‘normaal zijn’ maar één variant blijkt van menselijk gedrag. Een dominante, imperialistische variant, dat wel. Want normaal zijn wil toch iedereen? En dus wordt alles op alles gezet op mensen die afwijken van de norm te helpen, of te voorkomen dat ze worden geboren.
Cochleaire implantaten zijn fijn voor doven, want dan kunnen ze weer horen – maar willen ze dat zelf eigenlijk wel? Is ledemaatverlenging  bij dwergen – waarbij hun botten tijdens hun kindertijd en puberteit jarenlang keer op keer worden gebroken, totdat de maximale lengtewinst van 36 centimeter is geboekt – een vorm van marteling door een maatschappij die conformiteit afdwingt, of een pijnlijke maar goede manier van correctief ingrijpen? Niemand wil een kind met een handicap, dus mooi toch dat je zo’n zwangerschap kunt afbreken?

‘Van mij hoeft niemand homo te zijn, maar het idee dat er niemand meer homo zou zijn, maakt dat ik mezelf nu al mis’, schrijft Solomon. Zijn boek is een indrukwekkend pleidooi voor diversiteit, zonder verschillend zijn of een aandoening hebben te romantiseren. Wat hij de lezer vraagt, is open en onbevangen te luisteren naar de gevoelens van mensen die afwijken van de dominante norm. Mensen die niet alleen voortdurend horen dat ze blij moeten zijn met elke ‘correctie’ die hen dichter bij de normaliteit brengt, maar die het ook verweten wordt wanneer zij die aanpassing weigeren. We hangen allemaal ontzettend aan individuele keuzevrijheid – maar wel binnen de kaders van de heersende normaliteit.
Dat de ‘normale wereld‘ stekeblind en stokdoof is voor de verhalen en verlangens van mensen die afwijken van die norm, is een grotere maatschappelijke handicap dan echte doofheid en blindheid zelf.

Ver van de boom. Als je kind anders is’. Door Andrew Solomon. Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 2013. 1054 pgs, €49,95